{"id":1745,"date":"2024-04-19T11:18:22","date_gmt":"2024-04-19T11:18:22","guid":{"rendered":"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/?page_id=1745"},"modified":"2024-04-19T11:18:22","modified_gmt":"2024-04-19T11:18:22","slug":"historia-palacu-na-parchamie-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/?page_id=1745&lang=pl","title":{"rendered":"Historia pa\u0142acu na parchamie"},"content":{"rendered":"<style>.kadence-column1411_3e0eea-79 > .kt-inside-inner-col,.kadence-column1411_3e0eea-79 > .kt-inside-inner-col:before{border-top-left-radius:0px;border-top-right-radius:0px;border-bottom-right-radius:0px;border-bottom-left-radius:0px;}.kadence-column1411_3e0eea-79 > .kt-inside-inner-col{column-gap:var(--global-kb-gap-sm, 1rem);}.kadence-column1411_3e0eea-79 > .kt-inside-inner-col{flex-direction:column;}.kadence-column1411_3e0eea-79 > .kt-inside-inner-col > .aligncenter{width:100%;}.kadence-column1411_3e0eea-79 > .kt-inside-inner-col:before{opacity:0.3;}.kadence-column1411_3e0eea-79{position:relative;}@media all and (max-width: 1024px){.kadence-column1411_3e0eea-79 > .kt-inside-inner-col{flex-direction:column;}}@media all and (max-width: 767px){.kadence-column1411_3e0eea-79 > .kt-inside-inner-col{flex-direction:column;}}<\/style>\n<div class=\"wp-block-kadence-column kadence-column1411_3e0eea-79 inner-column-1\"><div class=\"kt-inside-inner-col\"><style>.wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_0238e0-c8, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_0238e0-c8[data-kb-block=\"kb-adv-heading1411_0238e0-c8\"]{max-width:960px;margin-right:auto;margin-left:auto;margin-top:0em;margin-bottom:0em;text-align:center;font-size:64px;line-height:1.1;font-style:normal;}.wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_0238e0-c8 mark, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_0238e0-c8[data-kb-block=\"kb-adv-heading1411_0238e0-c8\"] mark{font-style:normal;color:#f76a0c;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}@media all and (max-width: 1024px){.wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_0238e0-c8, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_0238e0-c8[data-kb-block=\"kb-adv-heading1411_0238e0-c8\"]{font-size:42px;line-height:1.1;}}@media all and (max-width: 767px){.wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_0238e0-c8, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_0238e0-c8[data-kb-block=\"kb-adv-heading1411_0238e0-c8\"]{font-size:28px;line-height:1.1;}}<\/style>\n<h1 class=\"kt-adv-heading1411_0238e0-c8 wp-block-kadence-advancedheading has-theme-palette-3-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading1411_0238e0-c8\">Historia pa\u0142acu na parchamie<\/h1>\n<\/div><\/div>\n\n\n<style>.kb-row-layout-id1411_e2835e-b4 > .kt-row-column-wrap{align-content:start;}:where(.kb-row-layout-id1411_e2835e-b4 > .kt-row-column-wrap) > .wp-block-kadence-column{justify-content:start;}.kb-row-layout-id1411_e2835e-b4 > .kt-row-column-wrap{column-gap:var(--global-kb-gap-md, 2rem);row-gap:var(--global-kb-gap-md, 2rem);max-width:1292px;margin-left:auto;margin-right:auto;padding-top:var(--global-kb-spacing-md, 2rem);padding-bottom:var(--global-kb-spacing-xxl, 5rem);grid-template-columns:minmax(0, 1fr);}.kb-row-layout-id1411_e2835e-b4 > .kt-row-layout-overlay{opacity:0.30;}@media all and (max-width: 1024px){.kb-row-layout-id1411_e2835e-b4 > .kt-row-column-wrap{grid-template-columns:minmax(0, 1fr);}}@media all and (max-width: 767px){.kb-row-layout-id1411_e2835e-b4 > .kt-row-column-wrap{grid-template-columns:minmax(0, 1fr);}}<\/style><div class=\"kb-row-layout-wrap kb-row-layout-id1411_e2835e-b4 alignfull has-theme-palette9-background-color kt-row-has-bg wp-block-kadence-rowlayout\"><div class=\"kt-row-column-wrap kt-has-1-columns kt-row-layout-equal kt-tab-layout-inherit kt-mobile-layout-row kt-row-valign-top\">\n<style>.kadence-column1411_97f31e-3c > .kt-inside-inner-col{display:flex;}.kadence-column1411_97f31e-3c, .kt-inside-inner-col > .kadence-column1411_97f31e-3c:not(.specificity){margin-right:0px;margin-bottom:0px;}.kadence-column1411_97f31e-3c > .kt-inside-inner-col,.kadence-column1411_97f31e-3c > .kt-inside-inner-col:before{border-top-left-radius:0px;border-top-right-radius:0px;border-bottom-right-radius:0px;border-bottom-left-radius:0px;}.kadence-column1411_97f31e-3c > .kt-inside-inner-col{column-gap:var(--global-kb-gap-sm, 1rem);}.kadence-column1411_97f31e-3c > .kt-inside-inner-col{flex-direction:column;align-items:center;}.kadence-column1411_97f31e-3c > .kt-inside-inner-col > .kb-image-is-ratio-size{align-self:stretch;}.kadence-column1411_97f31e-3c > .kt-inside-inner-col > .aligncenter{width:100%;}.kadence-column1411_97f31e-3c > .kt-inside-inner-col:before{opacity:0.3;}.kadence-column1411_97f31e-3c{position:relative;}@media all and (max-width: 1024px){.kadence-column1411_97f31e-3c > .kt-inside-inner-col{flex-direction:column;align-items:center;}}@media all and (max-width: 767px){.kadence-column1411_97f31e-3c > .kt-inside-inner-col{flex-direction:column;align-items:center;}}<\/style>\n<div class=\"wp-block-kadence-column kadence-column1411_97f31e-3c inner-column-1\"><div class=\"kt-inside-inner-col\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/HighresScreenshot00149-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1738\" srcset=\"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/HighresScreenshot00149-1.png 1920w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/HighresScreenshot00149-1-300x169.png 300w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/HighresScreenshot00149-1-1024x576.png 1024w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/HighresScreenshot00149-1-768x432.png 768w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/HighresScreenshot00149-1-1536x864.png 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/figure>\n\n\n<style>.wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_b37c71-55, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_b37c71-55[data-kb-block=\"kb-adv-heading1411_b37c71-55\"]{margin-right:0px;text-align:left;font-size:24px;line-height:1.5;font-style:normal;}.wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_b37c71-55 mark, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_b37c71-55[data-kb-block=\"kb-adv-heading1411_b37c71-55\"] mark{font-style:normal;color:#f76a0c;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}@media all and (max-width: 1024px){.wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_b37c71-55, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_b37c71-55[data-kb-block=\"kb-adv-heading1411_b37c71-55\"]{font-size:36px;line-height:1.3;}}@media all and (max-width: 767px){.wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_b37c71-55, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading1411_b37c71-55[data-kb-block=\"kb-adv-heading1411_b37c71-55\"]{font-size:28px;line-height:1.3;}}<\/style>\n<p class=\"kt-adv-heading1411_b37c71-55 wp-block-kadence-advancedheading has-theme-palette-3-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading1411_b37c71-55\">Zamek w Lidzbarku Warmi\u0144skim zosta\u0142 wybudowany w XIV wieku jako rezydencja biskup\u00f3w warmi\u0144skich. Budow\u0119 zamku zacz\u0119to od wzniesienia mur\u00f3w obwodowych, kt\u00f3re w kolejnych latach systematycznie rozbudowywano. Kiedy wzniesiono g\u0142\u00f3wn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zamku, tzw. zamek w\u0142a\u015bciwy, pomi\u0119dzy nim a murami powsta\u0142a przestrze\u0144, nazywana dzisiaj mi\u0119dzymurzem lub parchamem. Do XVI wieku, mi\u0119dzymurze lidzbarskiego zamku pozostawa\u0142o niezabudowane.<\/p>\n\n\n\n<p>Przez wieki Warmia stanowi\u0142a jedn\u0105 z najwi\u0119kszych i najbardziej samodzielnych domen ko\u015bcielnych w tej cz\u0119\u015bci Europy. Biskupami na Warmii zostawali cz\u0142onkowie najznamienitszych rod\u00f3w, osoby wykszta\u0142cone i obyte w \u015bwiecie, a od 1466 roku obj\u0119cie tego stanowiska by\u0142o traktowane jako nagroda za wiern\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 kr\u00f3lowi i Rzeczypospolitej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"960\" src=\"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0008_HighresScreenshot00176-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1725\" srcset=\"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0008_HighresScreenshot00176-1.png 1920w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0008_HighresScreenshot00176-1-300x150.png 300w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0008_HighresScreenshot00176-1-1024x512.png 1024w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0008_HighresScreenshot00176-1-768x384.png 768w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0008_HighresScreenshot00176-1-1536x768.png 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Zgodnie z powszechnym w \u015bredniowieczu zwyczajem, przyziemie zamku pe\u0142ni\u0142o funkcje gospodarcze, a pomieszczenia reprezentacyjne umieszczono na pierwszym pi\u0119trze. To w\u0142a\u015bnie tam znajdowa\u0142y si\u0119 pokoje go\u015bcinne, kaplica i apartamenty, w kt\u00f3rych mieszka\u0142 biskup. Jednak zamek, wybudowany w XIV wieku jako forteca i nowoczesna rezydencja, z czasem sta\u0142 si\u0119 trudny do obrony, niewygodny i\u2026 niemodny. Pomieszczenia zamkowe by\u0142o trudno ogrza\u0107, gotyckie sklepienia utrudnia\u0142y nowoczesne urz\u0105dzanie wn\u0119trza, a dw\u00f3r tak wa\u017cnej osobisto\u015bci potrzebowa\u0142 odpowiedniej rezydencji. Niekt\u00f3rzy biskupi nie chcieli mieszka\u0107 w apartamentach na pi\u0119trze zamku tak\u017ce ze wzgl\u0119du na podesz\u0142y wiek i trawi\u0105ce ich choroby. To w\u0142a\u015bnie z tych powod\u00f3w na przestrzeni kolejnych stuleci lidzbarski zamek wielokrotnie przekszta\u0142cano, dostosowuj\u0105c go do zmieniaj\u0105cych si\u0119 wymog\u00f3w mody i potrzeb biskupiego dworu.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwszej nowo\u017cytnej przebudowy zamku dokona\u0142 biskup Andrzej Batory (1589-1599), bratanek kr\u00f3la Stefana Batorego. Wykorzystuj\u0105c fragmenty starszych budowli na parchamie p\u00f3\u0142nocnym wybudowano nowe skrzyd\u0142o o charakterze pa\u0142acowym. Na pi\u0119trze znajdowa\u0142 si\u0119 nowy apartament biskupa z\u0142o\u017cony z trzech pomieszcze\u0144. Dobudowane skrzyd\u0142o zosta\u0142o po\u0142\u0105czone z zamkiem murowan\u0105 galeri\u0105 z dwoma wej\u015bciami. Kolejni biskupi ograniczyli si\u0119 jedynie do zmian w wystroju i drobnych modyfikacji uk\u0142adu przestrzennego istniej\u0105cego za\u0142o\u017cenia. Budynek zwany \u201epa\u0142acem Batorego\u201d zosta\u0142 rozebrany w 2. po\u0142owie XVIII wieku, w czasach biskupa Ignacego Krasickiego, kt\u00f3ry urz\u0105dzi\u0142 w tym miejscu cz\u0119\u015b\u0107 swoich ogrod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Przez wiele lat to Jan Stefan Wyd\u017cga (1659-1679), by\u0142 uwa\u017cany za inicjatora budowy nowego pa\u0142acu, kt\u00f3ry stan\u0105\u0142 przed bram\u0105 lidzbarskiego zamku. Dzisiaj wiemy ju\u017c, \u017ce za jego czas\u00f3w jedynie wyremontowano starsz\u0105 oficyn\u0119, kt\u00f3ra od I po\u0142owy XVI wieku zajmowa\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 parchamu po\u0142udniowego. Jak wynika ze \u017ar\u00f3de\u0142, by\u0142 to parterowy budynek z u\u017cytkowym poddaszem, bez po\u0142\u0105czenia z zamkiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Inicjatorem budowy pa\u0142acu na po\u0142udniowym parchamie by\u0142 biskup Stanis\u0142aw Zb\u0105ski (1689-1697). By\u0142a to r\u00f3wnocze\u015bnie pierwsza na Warmii rezydencja o barokowym uk\u0142adzie wn\u0119trz. Plany biskupa by\u0142y bardzo ambitne &#8211; pierwotnie zak\u0142ada\u0142 nawet wyburzenie \u015bredniowiecznego zamku. Szcz\u0119\u015bliwie dla nas problemy finansowe zmusi\u0142y biskupa do ograniczenia si\u0119 do przebudowy oficyny, w kt\u00f3rej niegdy\u015b zamieszkiwa\u0142 biskup Wyd\u017cga. Do istniej\u0105cego budynku dobudowano pi\u0119tro, kt\u00f3re po\u0142\u0105czono z zamkiem. Nowy pa\u0142ac zosta\u0142 wybudowany na rzucie w kszta\u0142cie litery H, z dwoma ryzalitami (cz\u0119\u015bciami wysuni\u0119tymi przed lico budynku) o r\u00f3\u017cnej szeroko\u015bci i nieregularnym uk\u0142adzie osi okiennych. W powsta\u0142ych pomieszczeniach biskup urz\u0105dzi\u0142 reprezentacyjne apartamenty.<\/p>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119ksza nowo\u017cytna inwestycja na lidzbarskim zamku zosta\u0142a zrealizowana przez biskupa Krzysztofa Andrzeja Szembeka (1724-1740). W 1727 roku do istniej\u0105cego pa\u0142acu dobudowano nowe skrzyd\u0142o wed\u0142ug projektu nieznanego architekta. Dwukondygnacyjny pa\u0142ac z trzema ryzalitami zaj\u0105\u0142 ca\u0142y parcham po\u0142udniowy.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u0119ki zachowanym inwentarzom z XVIII wieku znamy zar\u00f3wno uk\u0142ad i funkcj\u0119 pomieszcze\u0144 pa\u0142acu, a nawet ich wyposa\u017cenie. Na pi\u0119trze umieszczono sale reprezentacyjne: apartamenty biskupa (zar\u00f3wno pokoje oficjalne, w kt\u00f3rych przyjmowa\u0142 go\u015bci, jak i prywatne \u2013 sypialni\u0119 czy gabinet), gabinet audiencyjny, antykamery (poczekalnie dworzan i petent\u00f3w), oratoria (miejsca modlitwy) i jadalni\u0119. Na parterze znajdowa\u0142y si\u0119 jadalnia dla dworzan, mieszkanie kanclerza, pokoje mieszkalne oraz ma\u0142a kuchnia. To z tego opisu pomieszcze\u0144 korzystali\u015bmy w naszym projekcie. Wygl\u0105d wybranych sal mo\u017cecie podziwia\u0107 na wizualizacjach tu i graj\u0105c w nasz\u0105 gr\u0119.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"960\" src=\"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0003_HighresScreenshot00168-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1720\" srcset=\"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0003_HighresScreenshot00168-1.png 1920w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0003_HighresScreenshot00168-1-300x150.png 300w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0003_HighresScreenshot00168-1-1024x512.png 1024w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0003_HighresScreenshot00168-1-768x384.png 768w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0003_HighresScreenshot00168-1-1536x768.png 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"960\" src=\"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0000_HighresScreenshot00163-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1727\" srcset=\"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0000_HighresScreenshot00163-1.png 1920w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0000_HighresScreenshot00163-1-300x150.png 300w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0000_HighresScreenshot00163-1-1024x512.png 1024w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0000_HighresScreenshot00163-1-768x384.png 768w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0000_HighresScreenshot00163-1-1536x768.png 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"960\" src=\"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0001_HighresScreenshot00161-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1728\" srcset=\"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0001_HighresScreenshot00161-1.png 1920w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0001_HighresScreenshot00161-1-300x150.png 300w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0001_HighresScreenshot00161-1-1024x512.png 1024w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0001_HighresScreenshot00161-1-768x384.png 768w, https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Screenshot_0001_HighresScreenshot00161-1-1536x768.png 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Kolejny biskup, Adam Stanis\u0142aw Grabowski (1740-1766) kontynuowa\u0142 rozbudow\u0119 pa\u0142acu. W latach 1752-1754 zleci\u0142 on dobudow\u0119 nowej cz\u0119\u015bci, przylegaj\u0105cej do wschodniego ryzalitu pa\u0142acu. Jej wysoko\u015b\u0107 i wygl\u0105d dostosowano do cz\u0119\u015bci istniej\u0105cej, a we wn\u0119trzu urz\u0105dzono sypialni\u0119 biskupa i kilka pokoi mieszkalnych. To w\u0142a\u015bnie z tych czas\u00f3w pochodzi wizualizacja pa\u0142acu na parchamie, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cecie znale\u017a\u0107 tu oraz korzystaj\u0105c z kod\u00f3w QR podczas zwiedzania naszego Muzeum.<\/p>\n\n\n\n<p>Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 roku zamek w Lidzbarku przesta\u0142 pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 siedziby biskupiej. W latach 30. XIX wieku pojawi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 zburzenia zamku, kt\u00f3ry by\u0142 w coraz gorszym stanie m.in. przez umieszczenie tu szpitala, piekarni, magazyn\u00f3w i koszar w trakcie wojen napoleo\u0144skich. Na prze\u0142omie 1839\/40 roku rozebrano pa\u0142ac na parchamie, a pozyskany gruz wykorzystano do usypania grobli \u0142\u0105cz\u0105cej zamek z przedzamczem. Zaledwie cztery lata p\u00f3\u017aniej zamek zosta\u0142 obj\u0119ty opiek\u0105 pruskiego konserwatora zabytk\u00f3w.<\/p>\n\n\n<style>.wp-block-kadence-spacer.kt-block-spacer-1411_2b4075-be .kt-block-spacer{height:60px;}.wp-block-kadence-spacer.kt-block-spacer-1411_2b4075-be .kt-divider{border-top-width:1px;height:1px;border-top-color:#eee;width:100%;border-top-style:solid;}<\/style>\n<div class=\"wp-block-kadence-spacer aligncenter kt-block-spacer-1411_2b4075-be\"><div class=\"kt-block-spacer kt-block-spacer-halign-center\"><hr class=\"kt-divider\"\/><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Literatura:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Jerzy Dygda\u0142a, <em>Adam Stanis\u0142aw Grabowski (1698-1766). Biskup, polityk, mecenas<\/em>, Olsztyn 1994.<\/li>\n\n\n\n<li>Jerzy Wojciech Heide, <em>Archiwum dawne i nowe lidzbarskiego ko\u015bcio\u0142a archiprezbiterialnego<\/em>, Olsztyn 2006.<\/li>\n\n\n\n<li>Andrzej Rzempo\u0142uch, <em>Lidzbark Warmi\u0144ski<\/em>, Warszawa 1989.<\/li>\n\n\n\n<li>Andrzej Rzempo\u0142uch, <em>Kaplica na zamku w Lidzbarku Warmi\u0144skim jako przestrze\u0144 sakralna i miejsce fundacji artystycznych<\/em>, [w:] <em>Kaplica na zamku w Lidzbarku Warmi\u0144skim. Dzieje, architektura, fundacje artystyczne, konserwacja i restauracja<\/em>, Olsztyn 2010.<\/li>\n\n\n\n<li>Wojciech W\u00f3\u0142kowski <em>Zamek biskup\u00f3w warmi\u0144skich w Lidzbarku Warmi\u0144skim. Dzieje budowlane i problemy konserwatorskie<\/em>, Olsztyn 2016.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Odpisy rachunk\u00f3w i lustracji (Heilsber, Bisch\u00f6fliches Schloss, Hospital, Gartenhaus und Bisch\u00f6flicher Garten)<\/em>, Archiwum Pa\u0144stwowe w Olsztynie, sygn.. 367\/621<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n<\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia pa\u0142acu na parchamie Zamek w Lidzbarku Warmi\u0144skim zosta\u0142 wybudowany w XIV wieku jako rezydencja biskup\u00f3w warmi\u0144skich. Budow\u0119 zamku zacz\u0119to od wzniesienia mur\u00f3w obwodowych, kt\u00f3re w kolejnych latach systematycznie rozbudowywano. Kiedy wzniesiono g\u0142\u00f3wn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zamku, tzw. zamek w\u0142a\u015bciwy, pomi\u0119dzy nim a murami powsta\u0142a przestrze\u0144, nazywana dzisiaj mi\u0119dzymurzem lub parchamem. Do XVI wieku, mi\u0119dzymurze lidzbarskiego zamku&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_kadence_starter_templates_imported_post":false,"_kad_post_transparent":"disable","_kad_post_title":"hide","_kad_post_layout":"normal","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"footnotes":""},"class_list":["post-1745","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1745"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1745\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1746,"href":"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1745\/revisions\/1746"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wmwm.pl\/tidvis\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}